เทศกาลดนตรีแจ๊สในต่างประเทศ

เทศกาลดนตรีแจ๊สในต่างประเทศ

ในต้นศตวรรษที่ 20 นักดนตรีคลาสสิกเริ่มพัฒนารูปแบบ และแสวงหาแนวคิดใหม่ๆ เพื่อให้พ้นกรอบแบบดนตรีดั้งเดิม ดนตรีแจ๊ส เริ่มถือกำเนิดขึ้นที่เมือง นิวออร์ลีนส์ ทางตอนใต้ของสหรัฐอมริกา เมืองที่มีทาสคนผิดดำ ถูกต้อนมาทำงาน โดยทาสชาวผิวดำเหล่านี้มีจากหลายแหล่งที่มาได้แก่ กานา ไนจิเรีย เป็นต้น ทาสจะรวมตัวกันใช้ช่วงพักและว่างจากการทำงานร้องรำทำเพลง ผ่อนคลายความตึงเครียดจากการทำงาน เสียงเพลงที่บรรเลงกันนั้นจึงมาจากอารมณ์ที่ให้กำลังใจตัวเอง และคิดถึงบ้านเกิด

รูปแบบของดนตรีแจ๊ส

รูปแบบของดนตรีแจ๊ส

ในยุคแรกๆ ประมาณปี ค.ศ. 1920 รูปแบบของวงดนตรีแจ๊ส จะประกอบด้วยนักดนตรี 5-8 คน เรียกว่า ดิกซีแลนด์ บรรเลงในลักษณะใช้การสอดประสานทำนอง ต่อมาปี ค.ศ. 1930 ได้พัฒนาขึ้น เรียกว่า สวิง เพื่อใช้ประกอบการเต้น และเริ่มมีสัดส่วนองค์ประกอบของเครื่องดนตรีได้ชัดเจนมากขึ้น นับว่าเป็นการผสมผสานวัฒนธรรมทางดนตรีจากยุโรป แอฟริกา จนเป็นดนตรีที่มีความไพเราะลงตัว และเริ่มเป็นที่นิยมเล่นกันอย่างแพร่หลายเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ในหลายประเทศในเวลาต่อมา

เทศกาลดนตรีแจ๊สครั้งแรก

งานดนตรีแจ๊สที่จัดครั้งแรกในปี ค.ศ. 1952 ภายใต้ชื่องาน Newport Jazz Festival จัดขึ้นที่ Rhode Isand ในประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งในปัจจุบันเทศกาลนี้ยังคงมีการจัดขึ้นอยู่อย่างต่อเนื่องมาจนปัจจุบัน แม้แต่ประเทศในฝั่งเอเชียยังได้รับกระแสความนิยม อย่างเช่นประเทศอินโดนีเซีย ได้เริ่มมีแนวความคิดที่จะจัดกิจกรรม Jazz Festiva ในปี ค.ศ. 2004 แต่เกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝัน ในปีนั้นภายในประเทศเกิดสึนามิ และการก่อการร้ายให้ต้องเลื่อนกิจรรมออกไป ต่อมาต้นปี ค.ศ. 2005 จึงตัดสินใจจัดงาน Jakarka International Java Jazz Festival ภายใต้ธีมงาน Bringing the world to Indonesia เพื่อกล่อมจิตใจผู้คน แม้จะรู้สึกไม่เหมาะสมที่จะจัดงาน แต่กลับประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก จนมีการจัดอย่างต่อเนื่องยาวนานมาจวบจนปัจจุบัน

เทศกาลดนตรีแจ๊สครั้งแรก

นอกจากอินโดนีเซียแล้ว ประเทศไทยและหลายประเทศทั่วโลกก็นิยมจัดเทศกาลดนตรีแจ๊สเช่นกัน อย่างเช่น Winter Jazz Festival โดย Copenhagen Jazz Festival ในประเดนมาร์ก มีการเชิญนักดนตรีแจ๊สระดับโลกจากแถบสแกนดิเนเวีย และมีสถานที่จัดงานมากกว่า 60 แห่ง ในออสเตรเลีย ที่กรุงเมลเบิร์น เป็นสถานที่จัด Jazz Festival ที่ดีที่สุด อาทิ เทศกาลแจ๊สนานาชาติเมลเบิร์น นอกจากนี้เกือบทุกเมืองจะต้องมีคลับแจ๊ส ตั้งอยู่เพื่อให้ผู้ที่หลงไหลดนตรีแจ๊ส เข้าไปสมาชิกไว้พูดคุยเรื่องแจ๊สกัน

ในปัจจุบันดนตรีแจ๊สยังคงเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลายทั่วโลก หลายประเทศมีการจัดเทศกาลดนตรีแจ๊สทั้งในระดับประเทศ และระดับโลก มีนักดนตรี Jazz  เกิดขึ้นมากมาย คอยขับกล่อมบรรเลงเพลงแจ๊ส ให้ผู้คนทั่วโลกได้เคลิบเคลิ้มกับเสียงดนตรี รู้สึกเพลิดเพลินในการเต้นรำ และยังมีคนอีกมากมายที่มีสไตล์การนอนหลับด้วยการเปิดเพลง    แจ๊สกล่อมนอน และฟังเพื่อปลุกสมาธิในการอ่านหนังสือ

เทศกาลดนตรีแจ๊ส

เทศกาลดนตรีแจ๊สในไทย

ความนิยมฟังเพลงแจ๊สของผู้คนในประเทศไทยไม่ได้เป็นของใหม่ แต่ได้รับวัฒนธรรมการฟังเพลงแนวนี้มาตั้งแต่ในช่วงปลายรัชกาลที่ 6 ยุคนั้นหลายโรงแรมดัง ๆ ในกรุงเทพฯ นิยมเปิดแผ่นเสียงเพลงแนวแจ๊ส เพื่อให้แขกที่เข้าพักได้เต้นรำ เพลิดเพลินและสนุกกับเสียงดนตรี ในช่วงเวลาสามทุ่มถึงเที่ยงคืนก็แยกย้ายกันกลับที่พัก จึงดูเหมือนว่ากลุ่มคนที่ไปใช้บริการโรงแรมเท่านั้นที่จะได้ฟังดนตรีแจ๊ส

ผู้คนเริ่มรู้จักดนตรีแจ๊สกันมากขึ้น

ผู้คนเริ่มรู้จักดนตรีแจ๊สกันมากขึ้น

ช่วงนี้ความนิยมยังคงเป็นเฉพาะกลุ่มยังไม่แพร่หลายมากนัก ต่อมาประเทศไทยเปิดรับวัฒนธรรมต่างชาติมากยิ่งขึ้น มีการติดต่อค้าขายกับชาวต่างชาติสร้างค่านิยมคนไทยให้เป็นไปในระดับสากล ดนตรีแจ๊สจึงเริ่มเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลาย และกว้างขวางมากขึ้นในกลุ่มชั้นกลาง ช่วงของรัชกาลที่ 7 ดังจะเห็นได้ว่าในสมัยนี้ประเทศไทยเริ่มมีวงดนตรีแจ๊สเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด โดยแบ่งเป็น 2 รูปแบบ คือ แบบดิ๊กซี่แลนด์ และแบบบิ๊กแบนด์ และได้หยุดชะงักลงในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

จุดเริ่มต้นเทศกาลดนตรีแจ๊ส

ปี พ.ศ. 2539 เป็นครั้งแรกที่ประเทศไทยได้มีโอกาสจัดงาน เทศกาลดนตรีแจ๊ส ระดับนานาชาติ ภายในงานได้เชิญนักดนตรีแจ๊สที่มีชื่อเสียงระดับโลกเข้าร่วมแสดงด้วยเป็นจำนวนมาก ภายใต้ใช้ชื่องานว่า Thailand International Jazz Festival ครั้งที่ 1 จัดที่ ลานพระราชวังดุสิต สวนอัมพร สนามเสือป่า และบริเวณชายหาดพัทยา จังหวัดชลบุรี การจัดงานในครั้งนั้นจัดขึ้นเพื่อเทิดพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ในวโรกาส ครองราชย์ครบ 50 ปี ในอีกหลายปีต่อมาเริ่มกระจายไปในหลายๆ จังหวัดใหญ่ ๆ ของประเทศไทย เช่น ในปี พ.ศ. 2545 Pattaya Music Festival 2002 จัดขึ้นครั้งแรกที่ พัทยา จังหวัดชลบุรี ปลายปี พ.ศ. 2545 ที่หัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ Hua Hin Jazz Festival 2002 เป็นต้น

จุดเริ่มต้นเทศกาลดนตรีแจ๊ส

ในกรุงเทพมหานครเริ่มจัด Bangkok Jazz Festival โดยเริ่มครั้งแรก เมื่อปี พ.ศ. 2546 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงาน Thailand International Jazz Festival มีศิลปินแจ๊สระดับประเทศและระดับโลกเข้าร่วมอย่างมากมาย ซึ่ง Jazz Festival ใหญ่ ๆ ของประเทศไทยเหล่านี้ยังคงจัดงานต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน นอกจากเทศกาลใหญ่ ๆ ระดับประเทศและระดับนานาชาติ ในบางจังหวัด อาทิ จังหวัดเชียงใหม่ ยังมีการจัด Jazz Festival ที่จัดโดยกลุ่มนักดนตรีแจ๊สระดับประเทศจัดเทศกาลดนตรีแจ๊ส Chiang Mai Jazz Festival มีผู้เข้าร่วมจากจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดใกล้เคียง ซึ่งประสบผลสำเร็จเป็นอย่างมาก ทำให้เทศกาลนี้จัดขึ้นต่อเนื่องเป็นประจำ

จะเห็นได้ว่าดนตรีแจ๊สเข้ามามีบทบาทต่อแนวการฟังดนตรีของคนไทยตั้งแต่ยุคสมัยปลายรัชกาลที่ 6 ถึงรัชกาลที่ 7 และเริ่มนิยมที่นิยมอย่างแพร่หลายในกลุ่มคนทั่วไป เมื่อความนิยมเพิ่มมากขึ้นจนกลาย Jazz Festival ในประเทศไทย ในระดับโลก สร้างรายได้จากการท่องเที่ยว นำเงินตราเข้าประเทศอีกด้วย